Janne i trykken

Har ein draum

1 september 2010 | Australia / Deakin, Journalistikk, Personleg | 4 kommentarer

.. i fare for at eg ikkje lukkast er det skummelt å nemne det, men ..

Cirka like lenge som Nynorsk mediesenter i Førde har eksistert har eg tenkt at ‘dette må vere midt i blinken for meg’. Eit halvt år med opplæring i radio- og fjernsynsjournalistikk, nynorsk (!), og det heile gjennom NRK Sogn og Fjordane i Førde.

For to år sidan søkte eg òg om praktikantplass, utan spesielt hell den gong. Eg var blant dei få som kom inn til intervju, men magekjensla mi då intervjuet var gjennomført fortalde meg at det ikkje gjekk rette vegen. Og magekjensla hadde, som den som regel alltid har, heilt rett. Sidan den gong har lista av folk eg kjenner som har fått prøve seg som nynorskpraktikantar i Førde berre vakse. Ein tidlegare studvestar, ein venn av ein venn, ein sommarvikar i Firda, ein kjenning frå heimbygda. Men ikkje meg.

I staden vart det litt frilansing, deretter eit heilt fantastisk år som kulturrektør i Studvest. Redaktørrolla var òg noko eg lenge hadde tenkt på, håpa på, drøymd om. Og på tredje søkerrunde til å få sitte i redaktørstolen gjekk draumen min faktisk i oppfylling. Etter å ha lagt på telefonen som annonserte at eg hadde fått jobben var det mange tankar i hovudet, men først og fremst gledestårer. Eg klarte det. Og sjølv om magekjensla mi visste at eg kom til å klare det på eit tidspunkt, kjendes det jamvel så herleg surrealistisk, godt og verkeleg på same tid. Eit personleg mål vart oppfyllt.

Eg snakkar ikkje så ofte om det, men journalistikken har gjort utruleg mykje for meg. Eg var den jenta i førsteklasse som knapt sa eit ord i forsamlingar. Eg snakka lågt. Eg var varsam med det meste. Prøvde meg fram, sakte men sikkert. Vart litt tryggare på ting etterkvart som eg vart eldre. Sjølvtillitskurva har vore stigande heile vegen.

Journalistikken, som eg ikkje var sikker på om eg burde satse på grunna ein sjenert natur, vart for meg første steg i retning av å teste mine eigne grenser. Det har vore ein god bransje for meg, der eg har fått arbeide med skriving, som eg elskar, og samstundes pushe meg sjølv, for deretter å vere grådig kry over å sjå at ‘ja, eg klarte det sjølv om eg ikkje trudde det skulle gå’. Umedvite har det kanskje vorte ei lita rettesnor i livet òg? Eg trudde til dømes ikkje eg skulle våge å reise åleine til Australia.

Det er vanskeleg å unngå flosklar og klisjear her, men arbeidserfaringa innanfor denne bransjen har verkeleg gjort meg til den eg er i dag. Og det gjer meg berre meir ivrig på å prøve meg vidare. Eg trur eg har mykje spanande i vente, om eg berre vågar å trakke opp (traktor)stien.

No er eg på andre sida av jordkloda og studerer tv- og radiojournalistikk, og draumen om mediesenteret har starta å krype attende i hovudet mitt. Eg skreiv det i den første søknaden min til gjengen i Førde – eg kjem til å søke heilt til dei gir meg sjansen til å syne kva eg er god for. For er det ein ting eg har lært etter å ha intervjua håpefulle skribentar til kulturredaksjonen i Studvest, så er det at motivasjon for jobben er viktig. Og dét har eg, i mjølkespann på mjølkespann.

Eg vurderer det å eventuelt kome inn som nynorskpraktikant hjå mediesenteret som gull verd og ei erfaring for livet, nett slik som Studvest har vore. Dei som kjem gjennom nålauget er, som leiaren ved senteret nyleg har skrive, priviligerte folk.

Det er skummelt å nemne det offentleg, i fare for å ikkje nå målet. Eg gjer det likevel ein gong til:

Eg vil, eg vil, eg vil!

På oppdrag

28 juni 2010 | Journalistikk, Personleg | Ingen kommentarer

JONSOKFEIRING: Denne helga jobba eg så lokalt at mamma fekk høve til å ta bilete av meg undervegs.

Som eg har nemnd tidlegare har eg no i juni skrive og fotografert for den ferske avisa i heimkommunen, Bremanger Budstikke. I helga hadde eg derimot mitt siste oppdrag, der eg tok bilete frå jonsokfeiringa i bygda mi. Der var òg mor mi – som ikkje klarte å motstå freistinga med å feste meg til filmen. Ho og bestefar min er ein av mine største “fans”, og samlar på alt eg har fått på trykk i tidlegare aviser. Eg burde vel sett det kome.

Feiringa i bygda vart ikkje berre prega av bålbrenning, mat og utlodding på grendahuset. På tampen av kvelden var det ein som vart det naturlege midtpunktet, med sin gamle originale bil, Citroen Traction frå 1955. Inni hadde han gjort det heile komplett – der han hadde liggande to gamle magasin frå same tiår, samt ei NAF-bok. Den òg frå 50-talet. Boka var lekker, sjølv om eg tippar ein del av vegane ikkje er oppdaterte ..

DOLLARGLIS: Berre fronten på slike gamle bilar er imponerande nok i seg sjølv.

PAPIRSKATTAR: Eigaren viste fram gamle, lekre magasin frå 50-talet som han hadde kjøpt hjå ein brukthandlar.

PRIKKEN-OVER I-EN: Det som først såg ut som ei veske, synte seg å vere ein gamal radio. Dette er musikkanlegget til jonsokfeiringa si det!

Tid for endring

14 april 2010 | Journalistikk, Personleg | 3 kommentarer

FRAMTIDSPLANAR: No når sola har starta å kikke fram og tida mi som kulturredaktør snart er omme, er det tid for kjolar – og andre nye ting i kvardagen.

Sjølv om eg eigentleg aldri slutta å svinse rundt i kjolar om vinteren (tjukke strømpebukser hjelper godt!), har talet på kjolar eg har hoppa inni auka etterkvart som vi nærmar oss sommaren. Fuglane kvitrar og livet er godt!

Men det er ikkje berre flagreplagg som kjem til å endre seg no framover. I morgon er søknadsfristen for den nye kulturredaktøren, og fotoredaktøren – for den saks skuld, ute. Det er rett og slett heilt ellevillt kor fort tida har gått som kultursjef i Studvest. Jobben kan vere både utruleg tøff, vanskeleg og slitsam, eller heilt fantastisk, artig, lærerik, underhaldande – gjerne alt i ei herleg suppe. Men det er aldri slik at ein sit og kjedar seg. Av og til skulle ein tru klokka gjekk dobbelt så fort. Ein får rett og slett ikkje tid til alt ein skulle ønskje, samstundes som ein i ettertid gjerne vert overraska over kor mykje ein likevel fekk tid til. Og ikkje minst: Ting ein har lært, sjølv om det gjerne ikkje går opp for deg at du har lært noko av det heile før det har gått ei stund.

Uansett er det no berre fem utgåver att før eg er ferdig. I neste veke er truleg etterfølgjaren min annonsert, og eg skal starte med opplæring. Det vert artig, nostalgisk og alt på ein gong. Samstundes førebur det meg på å fase ut Studvest og gjere meg klar for nye ting.

Så sant eg består ei språkprøve, har eg sikra meg ein skuleplass på Deakin University i Australia. Campus: Geelong, litt utanfor Melbourne. Og skulen startar allereie heilt-heilt i byrjinga av juli. Såleis vert det difor ikkje lange sommarferien, og heller ikkje lange sommarjobben. Men eg har sikra meg litt jobbing. Om enn berre for juni. Eg skal nemleg jobbe i ei avis heime som heiter Bremanger Budstikke. Ei veldig fersk avis, som hadde si første utgåve i februar i år. Det vert faktisk den minste publikasjonen eg har skrive for – men samstundes ei ny erfaring. I avisa jobbar nemleg berre éin mann: Som redaktør, layoutmedarbeidar, journalist og alt-moglegmann.

Eg skal jobbe sjølvstendig og rulle rundt og intervjue folk – finne saker på eigahand og lage eigne rammer for arbeidsdagen i veldig stor grad. Utruleg spanande – samstundes som det er veldig kjekt å få høve til å vere aktiv journalist i mine heimtrakter. Alle dei andre stadane eg har jobba har nemleg aldri vore -heilt- på heimebane. Det kan sjølvsagt vere både ein fordel og ei ulempe – men eg kjenner i alle fall folka og staden. Eg gler meg!

Men no: Åt Studentsenteret med meg. På tide å kladde på saksliste for ei ny avis.

PS! Legg merke til at eg no freister å ta oppatt blogginga, slik at eg skal verte litt varm i bloggetrøya før eg reiser til Australia. Då skal eg sjølvsagt leggje ut mange solrike bilete og gjere dykk misunnelege. Og gjere det litt enklare for dykk å følgje med på kva som skjer med meg, naturlegvis. Vi bloggast!

Tagger: Bremanger Budstikke, Deakin university, Geelong

Kvardagstrivialitet

10 april 2010 | Personleg | 8 kommentarer

Kjærasten min kan vere sjarmerande blyg innimellom.

På ein heilt ok middelmådig restaurant sit vi på kvar vår side av eit lite bord. Ein dobbel porsjon raud karri er notert ned på ein lapp av kelnerdama. Vi ventar i spenning på at retten ho anbefalte oss skal dukke opp på bordet. Då plutseleg auga mine ser noko blått på oversida av tommelen, oppå handa hans.

– Kva har du der, Steffen?
– Å? Nei, ikkje noko.

Som ofte elles er han flink til å porsjonere orda sine utover. Mine første assosiasjonar ved blåfargen vandrar i retning av stempel ein får etter å ha vore på utestadar. Og som vanleg vandrar fantasien min lenger enn kva realiteten eigentleg er.

– Har du vore på Dreams, eller? flirer eg litt.
– Hehe. Nei, svarar han.
– Ja, men kva er det då?
– Ingenting.

Eg ventar på utdjuping. Men denslags kjem ikkje.

– Men KVA ER det då? Om det verkeleg ikkje er nokonting, så burde det jo ikkje vere så farleg å sei det?

Ja. Eg er slik. Det kan vere så uinteressant det berre vil – så lenge eg ikkje veit kva det er snakk om, så kan eg ikkje vete om det er noko som er av interesse eller ikkje. Eg likar å vere dommaren av slikt sjølv, og ikkje få bodskapen filtrert for meg.

– Det er faktisk ingenting.

Han ser litt brydd ut no. Men han er sta. Veldig sta, og vil eigentleg ikkje ut med svaret på det eg lurer på.

– Ja, men kva er det då!? Du veit eg ikkje kjem til å gi meg før du har sagt det.
– Men no kjem du jo berre til å verte skuffa over kva det er. For det er eigentleg ikkje så veldig spanande, prøvar han seg med.
– Så berre sei det då!

Og så fortel han. Igjen litt brydd. Medan han smiler litt.

– Altså. Eg sat og spelte litt nettpoker her eine dagen. Og så tapte eg så innimari mykje pengar. På eit punkt bestemte eg berre at eg ikkje burde halde fram med det der tullet, seier han og strekkjer omsider fram handa si, utan at eg må gripe etter ho for å sjå.

På handbaken står det tre ord med store bokstavar: «SLUTT MED POKER».

– Ja, og så skreiv eg det på handa. Slik at eg skulle hugse det.

Eg flirer. Han er fin han, Steffen. (Flaks han er min.)

Tagger: kjærasten, kjærleik

Oppdatering frå redaktørstolen

19 februar 2010 | Journalistikk, Personleg | 4 kommentarer

Joda. Eg har planar om å oppjustere bloggaktivitetane i 2010.

Om enn ikkje heilt enno.

Etter å ha tenkt vel og lenge på det, har eg no bestemt meg for å reise frå Bergen. Min siste arbeidsdag i Studvest er over og ut 19. mai når den siste avisa kjem ut. Når då månaden bytar namnedrakt og døyper seg sjølv «juli», pakkar eg tannkost og truser for å bu i Australia. Det siste året med journalistikkstudiar skal dyttast ned i utdanningsbagen. Bonusen er jo at det er kengeruar, koalabjørnar, ein heilt OK temperatur og eigne grillklubbar.

Så klart skal eg starte å blogge att! Og så klart skal eg gjere dykk misunnelege ved å publisere solfylte bilete. (Og kanskje lengte litt heim i starten, kanskje til og med sakne skarre-r-ar, men voneleg vil berre dette vere dei første månadane).

Inntil då kan eg jo prøve å oppsummere redaktørperioden i korte trekk:
Mykje jobbing, skravling, sosialiseirng, latter, glede, frustrasjon, kommareglar, rettskriving, multitasking og plan b-c-og-d-ing.
Flinkare skribent etter å ha retta ørten skrivefeil (og ein god dose skrivelyst, når ein av og til tenkjer «eg kunne gjort det betre og kjappare sjølv».
Eit voldsomt utvida nettverk og mange herlege nye kjennskap.
Meir sjølvtillitt, rett og slett. Og meir erfaring i ei uvand, men voldsomt utfordrande, sjefsrolle.
Ein innimari yrkesstolthet.
Flinkare til å takle stress.
Erfaring som pedagog, rettleiar og medmenneske.

Det er igrunn vanskeleg å skrive slike oppsummeringar, for det er så mykje å ta utav. Kort sagt kan ein vel sei at eg gruar meg til å slutte. Avisa har vore livet mitt i snart tre år no. Kanskje ikkje så rart at det då kjennes litt vemodig ut. Men når det gjer slik som no, romsterer litt i magen – med tanke på utfordringar som ventar i Australia, så gler eg meg ganske mykje òg. Eg kjenner att denne magekjensla, og det tyder som regel at det er gode ting i vente.

De høyrer frå meg seinare. Eg lovar.

Men eg var ikkje død

23 august 2009 | Personleg | 5 kommentarer

Berre utruleg opptatt.

Eg er offisielt kulturredaktør i Noregs nest største studentavis. (Eg må eigentleg sei det eit par gongar til meg sjølv, før det eigentleg går opp for meg). Jobben gjer at stumpen sit i mange timar framfor datamaskina, at eg skvaldrar med kulturjournalistar og snakkar mykje i telefon. Dette medfører til mindre datamani på fritida. Og i neste rekkje: Mindre blogging. Eg hadde eigentleg ikkje venta noko anna.

Men la oss ta ei oppdatering i kjappe trekk:

EG BUR
- opp nokre voldsomt bratte bakkar. Etter dette året kjem eg til å ha endå kraftigare leggar. Hurra!
- saman med to gutar. Dei er ikkje berre flinke til å leggje ned dolokket, men òg til vere snille, ryddige, greie og alt det som høyrer med.

EG …
- gjer tidvis frykteleg mykje. Men i alle fall meir enn eg vanlegvis har gjort. Mest jobb.
- freister å rekruttere nye skribentar innan søknadsfristen vår, måndag 24. august. Kjenner du nokon skrivedyktige skribentar? Spre ordet?

EG HAR
- overlevd den første Studvest-utgåva. Og det sjølv om faktisk ingen kulturjournalistar dukka opp på første redaksjonsmøte.
- til saman over 30 utgåver att i denne avisa. Og eg gler meg!
- vore på Coldplay-konsert. Det var fantastisk! Kvifor har ikkje fleire artistar kanonar som sprer fargerike papirsommarfuglar i vinden? Og ikkje minst: Kvifor delar ikkje fleire artistar ut gratis plate til publikum når dei går ut av konsertlokalet? (Noko seier meg at økonomien kjem inn i biletet her).

Tagger: jobb, kulturredaktør, Studvest

Journalistar – ein gjeng sladrekjerringar?

30 juni 2009 | Journalistikk, Personleg | Ingen kommentarer

MASSEMEDIA: Med beina dytta innanfor døra i mediebransjen, får eg hjelp av menneska rundt meg til å stå tryggare innanfor journalistikken.

Foto: Privat

SJØLV OM MANGE av dagane som yrkesskribent i sommarvarmen har ført til ein del overtid, seinast i dag, kjennes ikkje arbeidsdagane spesielt lange. Tida flyg når ein telefonerar, noterer, køyrer og spekulerer. Ei ny avis har gitt, og gir meg framleis i over ein månad framover, nye erfaringar. Som journalist og menneske.

EIN NY ARBEIDSPLASS gjer at eg reflekterer meir over kva eg likar, og ikkje likar, ved å vere journalist. Mest det første. Journalistikk kretsar rundt noko som skil seg ut frå det vanlege. Det ein ikkje ventar. Ting som engasjerer, provoserer og gledar. Eg har gjort min andel av tekstar som omhandlar små ungar som dansar, syng og spelar teater. Gladsakene er viktige på sitt vis, men siste året har eg innsett at det er sakene som eg eigentleg ikkje ville ha, har gjort meg mest stolt i etterkant. Utfordringa og arbeidet ein har lagt ned i saka gjer vinsten større.

NETTOPP SLIK FUNGERTE hovudoppslaget mitt om ei planlagd kraftlinje gjennom Vettreiene bustadfelt i Førde kommune. Fleire grender var provosert over å få delar av gigantlinja Ørskog-Fardal tett innpå seg, og freista å påverke politikarane gjennom media. Dagen før kommunestyremøtet kom framsida med naboen som potensielt skulle få linja 115 meter frå det nybygde huset sitt. To dagar seinare kunne eg ringje ordføraren og høyre at kommunen hadde snudd i saka. Det kjendes godt – og vart endå betre då opplevinga vart toppa med ei takke-tekstmelding frå ein av innbyggjarane dagen etterpå eg skreiv at politikarane hadde endra standpunkt.

JOURNALISTAR SOM TIDVIS har oppheita diskusjonar rundt bildebruk, vinkling og titlar gjer at eg freister å tenkje meir gjennom det arbeidet eg gjer. Og kva rolle lokalavisa har for folk. Sjølvsagt har eg òg gjort det før – men no i endå større grad. Eg har i større grad erfart det eg trudde – at det er ei større utfordring å skrive korte informasjonsmette tekstar, framfor lange der du ikkje treng å gjere dei store grepa om teksten. I sistnemnde døme vert ein i større grad ein referent. Ofte synonymt med eit slappare journalistisk arbeid. Ikkje i reportasje-sjangeren, sjølvsagt. Men på nyhendeartiklar er kort og godt den beste tommelfingelregelen.

SJØLV OM DEN andre ferske sommarvikaren er yngre enn meg og med mindre erfaring, gjer ho ein knallgod jobb, og minner meg om den iveren og stoltheita ein har heilt i byrjinga over å køyre rundt i journalistbil og over å få namnet sitt på trykk.

EIN ANNAN SOMMARVIKAR som har trakka ned to av dei lokale avishusa sidan han var 15 år kom med eit godt sitat. «Når eg er ute på ein ulukkesstad, kjenner eg meg som ein gribb. Men eg må tenkje at eg er der for lesarane sin del. At dei har eit informasjonsbehov.» Han fekk meg til å tenkje over korleis journalistikken i si tid må ha oppstått

LA OSS SAMANLIKNE journalisten si rolle med ei sladrekjerring, før vi korrigerer det til eit meir nyansert bilete att. I eit lite samfunn er det
* folk irriterer seg over naboen, utan at der kjem ei løysing på saka
* nokon som kviskrar om at ein epedemi er på veg – utan heilt å vete kva det er
* ein einstøing som gjerne brukar kikkerten sin flittig, men har ikkje eit sosialt nettverk til å få med seg anna enn det synet viser han

IKKJE RART FOLK omfamnar – og hatar – journalistar. I staden for at folk skal ofre kaloriar for å finne ut av problem og informasjonsmangel sjølv, tar vi på oss oppgåva for dei. I tillegg er det så mange som les sladrekjerringa i papirformat, slik at har ein først drite på draget, kan du vere viss på at heile bygda får vete det. Og der kom òg forklaringa på kvifor somme hatar oss. Ein kan som sagt ikkje gjere alle til lags.

VI KAN NOK konkludere med at journalistar er ei sladrekjerring med modifikasjonar. Vi vidareformidlar ikkje ting vi trur er sant. (Men det er sjølvsagt alltid ein og annan som trakkar feil.) Vi ringjer, oppsøkjer og sjekkar ut ting. Får det stadfesta, eller avkrefta. Set det på trykk. Følgjer opp saker, tidlegare utsegn frå politikarar, gangen i byggesaker, det ureine drikkevatnet, eller det dårlege innemiljøet på skulen. Resultatet er at både innbyggjarane og journalistane lærer meir om det rundt seg.

EG ANGRAR VERKEN på yrkesvalet eller tatoveringa mi. Og alle desse erfaringane og refleksjonane pakkar eg i ryggsekken når eg går inn i rolla som kulturredaktør i Studvest til hausten.

Tagger: Firda, Journalistikk

Dagens bilete: Helga ned i sluket

29 juni 2009 | Personleg | 4 kommentarer

Fototittel: Helga ned i sluket
Tid og stad: 27. juni, ca 1900
Skildring: Helga mi til Bergen der eg skulle treffe kjendfolk og glede meg over å flytte tinga mine inn i ein ny kåk, vart noko heilt anna enn kva eg hadde venta. Heilt, heilt anna. Vel sveitt og sliten etter å ha fått alle tinga ut av kåken i Sandviken, var det ei heller kjip oppleving som venta meg i nye kåken.

Er berre glad for at eg ikkje skulle vere der lenger i denne omgang, slik at eg kan kome tilbake til ein rein kåk når eg kjem tilbake. Uff. Dette er noko av det verste eg har vore bort i. Eg vil våge å påstå at eit jentekollektiv aldri ville latt det bli så skittent som det var i denne kåken.

Tagger: dagens bilete, flytting, helga ned i sluket, huseigar, kollektiv

Dagens foto: Knall og fall

24 juni 2009 | Personleg | 2 kommentarer

Fototittel: Knall og fall
Tid og stad: 24. juni, cirka 0805
Skildring: Denne asfaltgropa på snarvegen til jobb, som forresten er mykje djupare enn kva den ser ut til, sørgde for at beina og tilbehøret fekk nærkontakt med jorda. Eller asfalt, om du vil. Kanskje like greitt, sidan eg mest vart litt høg på pæra av å ha kapra framsida av Firda i dag.

Enden på visa vart til at eg tok sykkelen til jobb. Og kom tidsnok. Men litt «au» er det framleis.

Tagger: asfalt, dagens foto, datt, knall og fall, kne

Svelg den, du

23 juni 2009 | Personleg | Ingen kommentarer

SPORTSMINNE: Mi heimbygd nummer to kan kunsten å hoppe høgt med pinnar.

Eventuelt: Stavhopp. Dei høyres jo litt proffare ut. Så la oss bruke ordet «stavhopp». I dag skriv NRK-kontoret i Førde, NRK Sogn og Fjordane, om korleis Svelgen kan takke den gamle gymlæraren min for eit unikt stavhoppmiljø.

Det fekk meg til å tenke på, nettopp, den gamle gymlæraren min. Læraren som hadde klassen min i religionsundervisinga – og ikkje kom med sterkare salver enn «suppenellikar». Ein gråhåra mann som fekk oss til å sette armane i sida og rulle på hoftene (oppvarming). Ein friluftsentusiast som alltid hadde eit smil på lur, som aldri heva røysta, og som alltid brydde seg om elevane sine.

Då han pensjonerte seg, ville tre frå klassen vise han kor mykje vi sette pris på han i retur. Ei rose frå kvar av oss var det han fekk, den dagen han gjekk. Og rørte auge i retur vi fekk.

I den perioden då eg var redaktør for den oransje russeavisa og vi skulle velje æresruss, var vi ikkje i stuss. Ingvald var ein av dei som skulle få heider av frisluppen russ. Godt vi ein slik knallkjekk lærar skulle få.

Janne mimrar der ho sit åleine i ein Førde-kåk. Og gler seg samstundes litt til å sjå morgondagens framside av Firda.

Tagger: gymlærar, Ingvald Ytrehus, stavhopp, Svelgen