Janne i trykken

Dei malplasserte borna

10 april 2012 | Kuriosa, Personleg | Ingen kommentarer

«Man tukter den man elsker», heiter det. Dagens trend for babyfotografering ser såleis ut til å vere eit prakteksemplar på utsegnet.

Du har nok sett bileta: Små born som ser ut som om dei har lagt seg til å sove på dei merkelegaste stadane, ikledd dei merkelegaste kleda. Eg har sett bilete av små søte born, som heilt unaturleg har vorte plassert på eit kjøkenbord, berre ikledd hue og sokkar. Eg har sett born som, nesten heilt nakne, har vorte plassert i midten av eit fuglereir, eller born som ligg oppå ein koffert eller ei kasse. Huene dei har på seg er oftast strikka, nokre er òg dekorert med øyrer til eit tilfeldig valt dyr. Bjørneøyrer ser ut til å vere favoritten. Bli heller ikkje overraska om den nye verdsborgaren har sommarfugl- eller englevingar fastspent på ryggen.

Joda, tidlegare var det mange born som vart foreviga der dei låg i Adam si drakt på eit saueskinnstepe, eller sitjande i finstasen på ein stol. Dåtidas foreldre unngjekk derimot å fotografere bornet på harde underlag med merkelege hovudplagg. Små born, som allereie er søte nok i seg sjølv, vert med dagens bilete utspjåka som om dei var små kosedyr, ballerinaer, eller sukkersøte porselensdukker. Det er så søtt at det nesten er diabetesframkallande.

Eg er ikkje ein motstandar av babyfotografering. Det er trass alt ein veldig spesiell periode av livet, og den vesle veks fort. Men kan ikkje babyen få lov til å vere, ja, berre ein baby? Det er nemleg stort nok i seg sjølv for eit så lite vesen. Eg trur òg ungen din kjem til å takke deg for at du ikkje foreviga han eller ho i eit fuglereir, for deretter å henge resultatet opp på peishylla. Når dykk vel eit meir edrueleg fotografi, går rettnok din framtidige svigerson eller di framtidige svigerdotter glipp av enorm underhaldingsverdi, men ditt eige born vil takke deg. Det er flaut nok for ungen i vaksen alder å sjå seg sjølv avbileta utan ein tråd.

Teksten stod opphavleg på trykk i Byavisen i Bergen si spalte «Byblikk» 10. april 2012, og kan lesast på denne sida.

Eit leddknekkartyranni

19 mars 2012 | Kuriosa, Personleg | 3 kommentarer

Det er mange fæslege lydar her i verda – og dei fleste har ei eller anna form for tilknytning til kroppen vår.

Krafsing på tørr hud. Snufsing. Promping. Raping. Snorking. Hosting. Dette kom òg tydeleg fram i 2007, då Dagbladet omtala britiske University of Salord si undersøkjing av dei verste lydane folk visste om. På førsteplass kom «lyden av oppkast». På andreplass kom feedback frå høgttalarar. Bronseplasseringa vart broderleg delt mellom grinande ungar og bremsande tog. At knekking av diverse ledd på kroppen derimot ikkje kom blant lydane som trona øvst på lista, fattar eg ikkje.

Lyden av ledd som knekk, er nemleg noko med det verste eg veit. Heldigvis er det ikkje så veldig mange i omgangskrinsen min som har denne fæle uvana, men med jamne mellomrom vert eg jamvel utsett for det eg vil kalle «passiv leddknekking». På ein skala frå «minst fæl» til «fryktinngytande», vil eg rangere knekking av fingrar som fælt (men det skjer utruleg hyppig) og knekking av nakke og rygg som heilt grusamt (hald deg i det minste for god til dette på arbeidsplassen). Uansett: Leddknekkartyranniet må stoppast!

Mange foreldre har fortalt ungane sine om at dei kjem til å ende opp med firkanta auge om dei ser for mykje på fjernsyn. Heilt sant er det jo ikkje, men rådet er like fullt bra, då ingen har godt av å sjå for mykje på TV. På samme vis vil eg gjerne puste nytt liv i myten om at leddknekkarar får leddgikt. Spre den «glade bodskapen», folkens! Om nok leddknekkarar rundt omrking startar å tvile, eller endå betre, trur på informasjonen, vil det kunne spare omverda for mange fæle lydar. Tru meg, kjære knekkar, den einaste personen som faktisk ønskjer å høyre på lydane du produserer, er kiropraktoren din. Dei høyrer penger i kvart eit knepp – eg får derimot frysningar i heile kroppen.

Teksten stod opphavleg på trykk i Byavisen i Bergen si spalte «Byblikk» 19. mars 2012, og kan lesast på denne sida.

Ein el-bilrevolusjon

6 mars 2012 | Kuriosa, Personleg | Ingen kommentarer

Hei! Eg heiter Janne, har astma, og bur upassande nok på Danmarks plass.

Utgangspunktet mitt har naturleg nok fått meg til å lese rubbel og bit av det som vert skrive om bylufta. Eg har lest om korleis ein vurderer datokøyring. At ein oppfordrar bilistar til å reise kollektivt. At asmatikarar bør halde seg innandørs på dei verste dagane (sjølv om mesteparten av fæslegheitene kjem inn i huset uansett). Konklusjonen min er uansett den same: Ein vinter til på Danmarks plass unnar eg ikkje lungene mine.

Samstundes har situasjonen fått meg til å dagdrøyme om eit Vinter-Bergen, der fleirtalet køyrer elbil. At til dømes ei stor verksemd, eller endå betre – Bergen kommune, kjøper inn elbilar til dei tilsette. At elbil-eigarar får fleire fordelar, på bakgrunn av at dei har tatt eit smart val. Kanskje fleire gratis parkeringsplassar reservert for elbilar midt i sentrum. Eller at eit taxiselskap i Bergen gjekk over til å berre ha elbilar, slik som eit selskap har gjort i Stavanger (men takk til Taxi 1 si satsing på Grønn taxi, som i det minste slepp ut mindre CO2 og NOX).

Mykje ligg allereie godt til rette for ellbil-eigarar i Bergen og omegn. Og det gjer det for så vidt òg i dei meir sentrale områda i heimfylket mitt Sogn og Fjordane.Det er berre ikkje så mange som har utnytta potensialet enno. Ein kan ikkje sei noko anna, når NRK i 2010 kunne slå fast at det berre var registrert sju elbilar i heile fylket, medan det var bygd ut 48 ladestasjonar i Sunnfjord Energi sitt område. Men så er heldigvis lufta litt friskare der.

Teksten stod opphavleg på trykk i Byavisen i Bergen si spalte «Byblikk» 6. mars 2012, og kan lesast på denne sida.

Erkjenning frå ei gnitalus

22 februar 2012 | Kuriosa, Personleg | Ingen kommentarer

I 26 år har eg kjøpt det eg har hatt lyst på. No har eg derimot betalt mitt første avdrag på studielånet.

Og nedbetalinga har, heilt klart, endra meg til ei gnitalus. Eg vel derimot å tru at eg er ei fornuftig og balansert gnitalus: Eg har starta å smøre matpakke, eg planleggjer middagar for ei veke i slengen. Eg har oppretta BSU-konto, har fått fastrente på studielånet, og har gått over til e-faktura for å spare gebyr.

Alt dette er vel og bra. Eg håpar berre venene mine seier ifrå, helst før, eg vert så gniten at det går over til å verte usjarmerande. På nettet har eg lest fleire skrekkhistoriar om folk som har vorte «litt» for ivrige på å spare pengar. Ein kan til dømes, etter eit felles pizzamåltid, rene ut kor mykje ein skal betale, ut frå kor mange stykker ein har ete. Ein kan skru ut pæra i kjøleskåpet for å spare straum. Får ein gratis klede gjennom jobben, kan ein gå med desse døgnet rundt. Har du ein grei nabo, kan du jo låne, til dømes, ei saks. Det er jo billegare enn å kjøpe ei sjølv .. Skal ein hogge ved, bør ein heller ikkje hogge for hardt. Det sløver jo saksa kjappare.

I enkelte forteljingar skimtar eg ein tendens til at dess større gnitalus ein er, dess mindre sosial intelligens har ein. Har du til dømes høyrt om dama som kom med ein chipspose til selskapet, men som tømte det som var att i skåla attende i posen då ho skulle heim? Men for all del. Skal ein rekne på det, så er det truleg billegare å ikkje ha så mange vener ..

Teksten stod opphavleg på trykk i Byavisen i Bergen si spalte «Byblikk» 22. februar 2012, og kan lesast på denne sida.

Dei evige 29-åringar

31 januar 2012 | Kuriosa, Personleg | Ingen kommentarer

Det vert sagt at ein ikkje skal spørje ei dame om alderen hennar. Men er det eigentleg nokre gode grunnar for at ein berre skal spørje menn?

Som journalist møter ein med jamne mellomrom kvinner som helst ikkje vil at ein skriv alderen deira, og eg undrar like mykje kvar gong. Det verkar som om dei skammar seg for å verte eldre, sjølv om alder er noko ein slett ikkje kan gjere noko med sjølv. Om alderen verkeleg berre skal verte sett på som eit tal, bør det verken vere noko ein treng å skjule, eller vere noko som er knytt opp mot løyndomar for menn eller kvinner.

Eit utsegn som truleg held liv i det håplaust utdaterte utsegnet, er at menn vert kjekkare, medan kvinner berre eldast med åra. Joda. George Clooney (50), Jonas Gahr Støre (51), Brad Pitt (48), Jon Almaas (44). Dei ser jo bra ut, dei .. men det gjør då òg Madonna (53), Åse Kleveland (62), Dorthe Skappel (49) eller Sissel Kyrkjebø (42). Ei eldre kvinne med sjølvtillit og stil, er då mykje meir sjarmerande enn ein dresskledd mann med stor pondus og måne.

I det vestlege samfunnet vert alt som er nytt, og det å vere ung, assosiert med noko positivt – opphøgd til dei grader. I andre kulturar er det å vere gamalt noko som vert tenkt på med ære og respekt. Der har vi definitivt noko å lære av andre kulturar.

Teksten stod opphavleg på trykk i Byavisen i Bergen si spalte «Byblikk» 31. januar 2012, og kan lesast på denne sida.

Mannemisbruk

2 januar 2012 | Kuriosa, Personleg | Ingen kommentarer

Eg likar å tru at eg er ei nevenyttig jente.

Dei gongane eg har budd i kollektiv, eller åleine, har eg vore nøydd til å utføre dei fleste oppgåver på eiga hand. Når eg rett før jul flytta frå Førde til Bergen, fekk eg derimot hjelp frå Kjærasten Med Bil. I to dagar stappa han bilen så full av mine ting, at det har vore eit under at den ikkje vippa opp på bakhjula.

Med ein vardag fylt med studiar og deltidsjobbar, er kjærasten ofte ein opptatt type. Når han då nyleg ville ha litt kvalitetstid i ein av få frihelger, var forslaget hans å gå ut for ein betre middag og god drikke. Eg, derimot, såg mitt snitt til å endeleg få rydda opp i triste pappøskjer med kjøkenutstyr. Øskjer som har stått utan ei hylle å flytte inn i. Med andre ord: Eg ville på Ikea.

For å få handla alt eg hadde på lista mi, vart resultatet at eg drassa med meg kjærasten på kjøpesenteret, ikkje berre éin, men to dagar på rad. Det vart rettnok til at vi åt utanfor huset sine fire veggar, men det kjærasten min hadde planlagt skulle vere ein kveld med gourmetmat og vin, vart til svenske kjötbullar og flaskevatn.

I etterkant av denne helga konkluderer eg med at eg har skote gullfuglen: Ein mann som verken klagar eller syt etter ei slik handsaming. Det passar bra, sidan vi seinare må attende for å kjøpe bein som skal skruast fast på undersida av det eine skåpet.

Teksten stod opphavleg på trykk i Byavisen i Bergen si spalte «Byblikk» 2. januar 2012, og kan lesast på denne sida.

Den gang då ..

13 desember 2011 | Kuriosa, Personleg | Ingen kommentarer

Alt var slettes ikkje så mykje betre før, slik som dei gamle skal ha det til.

No er ikkje eg eldre enn at eg snart fyller 26 år, men innanfor dataverda, veit eg om ein rekkje ting som heilt klart er betre i dag enn kva det var før.

Til dømes: Internett. Då eg var 12 år og starta å surfe nettet, var det modem, og ikkje breiband som gjaldt. Ei særs upraktisk ordning, der internettet vart lagt på same linje som telefonen. Noko som i neste rekkje førte til at kvar gong eg vart sitjande for lenge på nettet, kom det eit rop frå foreldra mine om å kople meg av, fordi «Eg må ringe naboen!»

Eit anna døme: Lagring. For ja, det var ein gong i tida då ein installerte program på datamaskina via nesten eit tosifra tal med små, firkanta diskettar. Elles romma min første musikkspelar for mP3 (musikkfiler på data), berre rundt 20 songar. Og sjølv når internett på modem vart oppgradert til ISDN, tok det meg 15 minutt å laste ned éin song .. I dag tek det eit par sekund å skaffe ei heil plate.

Nei, eg kan ikkje sei at eg saknar tida då det var lurt å skru av visninga for bilete på nettsider, avdi ein då visste at nettstaden kom til å laste seg inn mykje fortare.

Teksten stod opphavleg på trykk i Byavisen i Bergen si spalte «Byblikk» 13. desember 2011, og kan lesast på denne sida.

Eit Twitter-frieri

27 september 2011 | Kuriosa, Lydopptak | 5 kommentarer

Hjelp! Kan noko gi meg litt Twitter-naudhjelp?

Eg har freista å knekke kvitrekoden fleire gonger. Men den gong ei. Etter nyleg å ha fått fleire følgjarar på Twitter (utan at eg eigentleg har skrive noko på aldri så lenge), fekk eg ein ny giv over meg. Eg vil jo gi folket noko når dei faktisk vel å følgje meg – tingen er berre den at eg aldri ser ut til å klare å utnytte det fulle potensialet til Twitter.

Difor treng eg litt hjelp. Ei nærare forklaring på naudhjelpa eg treng, kan du høyre via lydinnlegget mitt under. Og du kan jo leggje meg til på Twitter, om du vil. Her finn du meg.

Eit Twitter-frieri

Æ e i live, schø!

20 juli 2011 | Foto, Lydopptak | Ingen kommentarer

Heimstaden min bada i sollys.

Sommaren brukar eg til å jobbe for harde livet.

.. eg får jo snart eit koseleg brev i frå Lånekassa som vil ha pengar ifrå meg, så eg kan vel strengt tatt ikkje gjere så veldig mykje anna enn å, ja, jobbe.

Men eg har altså ikkje gløymt bloggen min. Og akkurat dét tenkte eg at eg skulle markere ved å slengje ut eit aldri så lite lydklypp.

19. juli 2011

Heim til mor (og han far og ho bestemor)

7 juni 2011 | Australia / Deakin, Musikk | 1 kommentar

Om tre timar forflyttar eg meg i retning av Melbourne airport.

I mellomtida stressar eg med ei siste essay-innlevering. Janne vs. klokka. Eg freister rett og slett å skrive noko som er verdt å levere inn som mitt siste bidrag for å få ein fullverdig bachelorgrad. Dét sagt, forstår de kanskje kvifor eg ikkje har hatt så veldig mykje tid til overs for blogging i det siste. Dei to siste veken har gått i eit banka køyr.

Neste gong eg bloggar, derimot, er eg heime i Noreg! Helledussen så eg gler meg til å sjå att familie og kjendfolk! .. men dette tyder kanskje på at eg må endre undertittelen på bloggen min snart?

På gjensyn, Australia! Ja, for eg blir djupt såra og vonbroten om vi ikkje får sjansen til å møtast att ved eit seinare høve.